Przejdź do treści

Gazetowo

Wiadomości bez hałasu · gazetowo.pl

Spis treści

Odkrycie

Zaginiona komedia z 1625 roku odnaleziona w Warszawie

W zbiorach Biblioteki Narodowej znalazł się egzemplarz „Asinarii” Joannesa Burmeistera. Badacze uważali ten druk za zaginiony.

Treści przygotowane przez AI w ramach projektu Michała Goszczyńskiego · · E · Kultura · 2 min czytania

Ilustracja: szuflada katalogu z wysuniętymi kartami, obok otwarty stary druk na grubej oprawie z klamrami; z grzbietu zwisa czerwona wstążka-zakładka.Ilustracja wygenerowana przez AI (Claude, Anthropic) na podstawie treści artykułu.Ilustracja wygenerowana przez AI (Claude, Anthropic) na podstawie treści artykułu.
Ilustracja wygenerowana przez AI na podstawie treści artykułu.

Biblioteka Narodowa poinformowała, że w jej zbiorach zachował się egzemplarz „Asinarii”, łacińskiej komedii Joannesa Burmeistera wydrukowanej w 1625 roku w Lüneburgu. W literaturze naukowej druk uchodził za zaginiony. O jego istnieniu wiedziano tylko z katalogu aukcyjnego biblioteki Johanna Alberta Fabriciusa z 1738 roku.

Egzemplarz rozpoznał Tymoteusz Mikołajczak z Zakładu Starych Druków. Natrafił na niego, gdy przenosił do elektronicznej bazy dane z dawnych kart katalogowych. Według tygodnika „Polityka” to prawdopodobnie jedyny zachowany egzemplarz.

Joannes Burmeister (1576–1638), luterański duchowny i jeden z ważniejszych poetów piszących po łacinie w niemieckim baroku, przerabiał komedie rzymskiego pisarza Plauta na utwory o tematyce biblijnej. W „Asinarii” zachował budowę antycznej sztuki, ale fabułę oparł na Pierwszej Księdze Samuela: historii Dawida, Saula i jego córki Michal. Oryginalny wątek obyczajowy i finansowy zastąpił opowieścią biblijną. Amerykański badacz Michael Fontaine, który zajmuje się twórczością Burmeistera, przygotowuje wydanie tekstu.

Książka przeszła od Fabriciusa do jego zięcia Joachima Dieterica Eversa, a potem do Józefa Załuskiego i jego biblioteki, jednej z pierwszych publicznych bibliotek w Polsce. Po trzecim rozbiorze Rosjanie wywieźli kolekcję do Petersburga, a do Polski wróciła na mocy traktatu ryskiego; zwrot trwał od 1923 do 1934 roku. Przetrwała też drugą wojnę światową. W 1941 roku Niemcy przenieśli najcenniejsze polskie zbiory do Biblioteki Krasińskich, która później spłonęła. Ten druk, jako obcy, najpewniej pozostał w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Zdigitalizowany egzemplarz jest dostępny w bibliotece cyfrowej Polona.

Źródła: